Verslag Topontmoeting 7 juli 2015 Laaggeletterdheid en Gezondheid

Verslag Topontmoeting Samen één in Feijenoord

Dinsdag 7 juli 2015 17.00 – 19.00 uur

Laaggeletterdheid en Gezondheid

De laatste Topontmoeting van Samen één in Feijenoord voor de zomervakantie vond plaats op een prachtige locatie op Katendrecht: Verhalenhuis Belvedère. Na een kort openingswoordje van Mieke Reynen (projectmanager Samen één in Feijenoord), vertelde vrijwilligster Astrid iets over de geschiedenis van deze bijzondere plek.

De eerste spreekster was Marieke Wiebing van Stichting Lezen en Schrijven. Zij nam ons mee in de feiten en cijfers rondom laaggeletterdheid:

-          1,3 miljoen laaggeletterden in Nederland;

-          Waarvan 2/3 autochtoon;

-          57% van de laaggeletterden werkt;

-          In Rotterdam zelfs 19% laaggeletterd, dat zijn 120.000 mensen.

Na een indrukwekkend filmpje van ex-laaggeletterde Jos, besprak Marieke het recente onderzoek van het Nivel naar het verband tussen laaggeletterdheid en gezondheid. De belangrijkste maatregelen die uit dat onderzoek naar voren komen zijn tweeledig: enerzijds moet gezondheidsinformatie voor laaggeletterde patiënten toegankelijker worden gemaakt, anderzijds is taalscholing van groot belang. Vervolgens werd een onderzoek van Rescon besproken, waarin is onderzocht hoe zorgverleners tegenover laaggeletterdheid staan. Over het algemeen vinden zij dat er meer aandacht voor laaggeletterdheid moet komen.

Vervolgens was het woord aan apotheekster Nada Al-Rubaiee van Mediq apotheek in Charlois. Zij komt in haar apotheek met een grote groep patiënten in aanraking die door hun laaggeletterdheid moeite hebben met het juist innemen van hun medicatie: ofwel op het verkeerde moment, ofwel op de verkeerde manier, ofwel de verkeerde hoeveelheid etc. Nada is al enige tijd op zoek naar mogelijke oplossingen voor dit probleem en presenteerde tijdens de Topontmoeting drie projecten. Allereerst een project waarbij op bexterzakjes met kleurtjes werd aangegeven op welk tijdstip van de dag bepaalde medicatie ingenomen moet worden. Dit project is doorontwikkeld, en inmiddels worden de zakjes door de producent voorzien van icoontjes. Het tweede project gaat om het weergeven van moeilijke termen (of termen waar een taboe op rust) in plaatjes. Hier is vanuit de apotheek een eerste aanzet ingedaan, heel graag zouden zij dit project verder doorontwikkelen, met samenwerkingspartners, of wellicht in samenwerking met de KNMP. Ten slotte heeft Nada verteld over de prettige samenwerking met de multiculturele thuiszorgorganisatie Dunya Zorg & Welzijn. Zij werken met verpleegkundigen die verschillende talen spreken en zo heel goed met patiënten kunnen communiceren, waar eerder een grote taalbarrière mee was.

De laatste spreker is Wanda Krouwel van Antes. Antes is nu ongeveer 1,5 jaar aan de slag met de brede problematiek rondom laaggeletterdheid en basisvaardigheden. Belangrijkste doel is de kloof tussen de GGZ en de patiënt te verkleinen. Uitgangspunt moet zijn: ‘wat voor iemand heb ik voor me en wat heb ik hem/haar te bieden?’.  Zij zetten hier verschillende acties op in, zo hebben taalambassadeurs naar hun folders gekeken, ze onderzoeken hoe de verschuivingen richting de inzet van e-health samengaan met laaggeletterdheid. Alle communicatie wordt aangepast naar B1 niveau. Ook worden er gesprekken met psychiaters gevoerd: hoe kunnen behandelplannen eenvoudiger worden gemaakt? De belangrijkste tips die Wanda aan de aanwezigen meegeeft:

1.       Bestuurders van een organisatie moeten voor het thema gaan en hun medewerkers de ruimte geven om hier tijd aan te besteden;

2.       Het kost tijd;

3.       Zoek samenwerkingspartners, zoals stichting Lezen & Schrijven

Na afloop van de drie presentaties was er voor de aanwezigen in de zaal nog even tijd om kort te pitchen waar eenieder mee bezig is op het gebied van Taal & Gezondheid: Loes Bijl van de bibliotheek vertelde over een taalcafé in ’t Slag, Yvonne Kramer van gezondheidscentrum Randweg vertelde over samenwerking met de Voorlichters Gezondheid en de samenwerking met Pharos als het gaat om het ontwikkelen van een diabetes boekje voor laaggeletterden, Marinet Haitsma en Lia Kramp van het Albeda College vertelden over de aandacht die zij voor dit probleem hebben in de opleiding voor doktersassistentes en ten slotte hebben Maria Smedts van Context en Anne-Marie Hazenveld van Tornante Trainingen het programma ‘Goed Gevoel en Nederlands’ toegelicht.

Als afsluiter gaven Mieke Reynen en Gerda Welleman van stichting Lezen & Schrijven aan, in ’t Slag aan de slag te willen met dit onderwerp. Daar zijn zoveel partners verzameld die iets met dit thema te maken hebben, dat het een mooie uitvalsbasis lijkt. De aftrap wordt gepland tijdens de ‘Week van de Alfabetisering’ (7 t/m 13 sept), op donderdag 10 september is er een speciale ‘dag van de Gezondheid’.

Partners die mee willen denken kunnen zich melden bij Annamarie van der Velden: a.vandervelden@gcrandweg.nl. De drie presentaties zijn hier te vinden.